คีตกวีสากล

 

หน่วยการเรียนรู้ที่  10   คีตกวีสากล

 

คีตกวีดนตรีคลาสสิค

โยฮัน เซบัสทีอัน บัค (เยอรมัน: Johann Sebastian Bach) เป็นคีตกวีและนักออร์แกนชาวเยอรมัน เกิดเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2228 (ค.ศ. 1685) ในครอบครัวนักดนตรี ที่เมืองไอเซอนัค บัคแต่งเพลงไว้มากมายโดยดั้งเดิมเป็นเพลงสำหรับใช้ในโบสถ์ เช่น "แพชชัน" บัคถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2293 ที่เมืองไลพ์ซิช

บัคเป็นนักประพันธ์ดนตรีสมัยบาโรก เขาสร้างดนตรีของเขาจนกลายเป็นเอกลักษณ์ของยุคสมัย บัคมีอิทธิพลอย่างสูงและยืนยาวต่อการพัฒนาดนตรีตะวันตก แม้แต่นักประพันธ์เพลงผู้ยิ่งใหญ่ เช่น โมทซาร์ท, เบทโฮเฟิน ยังยอมรับบัคในฐานะปรมาจารย์

งานของบัคโดดเด่นในทุกแง่มุม ด้วยความพิถีพิถันของบทเพลงที่เต็มไปด้วย ท่วงทำนอง เสียงประสาน หรือเทคนิคการสอดประสานกันของท่วงทำนองต่าง ๆ รูปแบบที่สมบูรณ์แบบ เทคนิคที่ฝึกฝนมาเป็นอย่างดี การศึกษาค้นคว้า แรงบันดาลใจอันเต็มเปี่ยม รวมทั้งปริมาณของบทเพลงที่แต่ง ทำให้งานของบัคหลุดจากวงจรทั่วไปของงานสร้างสรรค์ที่ปกติแล้วจะเริ่มต้น เจริญเติบโตถึงขีดสุด แล้วเสื่อมสลาย นั่นคือไม่ว่าจะเป็นเพลงที่บัคได้ประพันธ์ไว้ตั้งแต่วัยเยาว์ หรือเพลงที่ประพันธ์ในช่วงหลังของชีวิตนั้นจะมีคุณภาพทัดเทียมกัน

ว็อล์ฟกัง อมาเดอุส โมทซาร์ท (เยอรมัน: Wolfgang Amadeus Mozart เป็นนักประพันธ์ดนตรีคลาสสิกชาวออสเตรียที่มีชื่อเสียงก้องโลก โมทซาร์ทเกิดที่เมืองซาลซ์บูร์ก เขามีงานประพันธ์เพลง 700 ชิ้นรวมทั้งอุปรากร (ดนตรีซึ่งมีเนื้อเรื่อง) ชื่อ ดอน โจวันนี และ ขลุ่ยวิเศษ ปัจจุบันผลงานต่าง ๆ ของเขาได้รับการนำมาจัดจำหน่ายเป็นสื่อต่าง ๆ มากมาย  วัยเด็ก (ค.ศ. 1756–1772)   สถานที่เกิดของโมทซาร์ท (Getreidegasse 9, Salzburg, Austria)โมทซาร์ทเป็นบุตรของนักประพันธ์เพลงชาวเยอรมัน เลโอพ็อลท์ โมทซาร์ท (ค.ศ. 1719–1787) รองคาเปลล์ไมสเตอร์ในราชสำนักเจ้าชายอัครมุขนายกแห่งซาลซ์บูร์ก กับอันนา มารีอา แพร์เทิล (ค.ศ. 1720–1778) ว็อล์ฟกัง อามาเด (โมทซาร์ทมักจะเรียกตนเองว่า "Wolfgang Amadè Mozart" ไม่เคยถูกเรียกว่า "อมาเดอุส" ตลอดช่วงเวลาที่เขายังมีชีวิตอยู่ ไม่แม้กระทั่งในรายการบันทึกผู้รับศีลล้างบาป โดยได้รับชื่อละตินว่า "Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart") ได้แสดงได้เห็นอัจฉริยภาพทางดนตรีตั้งแต่อายุสามขวบ เขามีทักษะการฟังที่ยอดเยี่ยม และมีความจำที่แม่นยำ ความสามารถพิเศษยิ่งยวด ทำให้เป็นที่น่าฉงนแก่ผู้คนรอบข้าง และเป็นแรงกระตุ้นให้บิดาของเขา ให้สอนฮาร์ปซิคอร์ดแก่เขาตั้งแต่อายุห้าขวบ โมทซาร์ทน้อยเรียนไวโอลินและออร์แกน เป็นเครื่องดนตรีชิ้นต่อมา ตามด้วยวิชาเรียบเรียงเสียงประสาน เขารู้จักการแกะโน้ตจากบทเพลงที่ได้ยิน และเล่นทวนได้อย่างถูกต้อง ตั้งแต่วัยยังไม่รู้จักอ่านเขียนและนับเลข เมื่ออายุหกขวบ (ค.ศ. 1762) เขาก็แต่งเพลงชิ้นแรกได้แล้ว (เมนูเอ็ต KV.2, 4 และ 5 และอัลเลโกร KV.3)

รับใช้ราชสำนักซาลซ์บูร์ก (ค.ศ. 1773–1781)  โมทซาร์ทไม่มีความสุขที่บ้านเกิดของเขา เนื่องจากนายจ้างใหม่ไม่ชอบให้เขาออกไปเดินทางท่องเที่ยวและยังบังคับรูปแบบทางดนตรี ที่เขาได้ประพันธ์ให้กับพิธีทางศาสนา เมื่อมีอายุได้ 17 ปี เขาไม่ยินดีที่จะยอมรับข้อบังคับนี้ ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างเขากับอัครมุขนายกเสื่อมถอยลงในอีกสามปีต่อมา โชคดีที่เขาได้รู้จักกับโยเซ็ฟ ไฮเดิน ซึ่งก็ได้มาเป็นเพื่อนโต้ตอบทางจดหมาย และเป็นเพื่อนที่ดีต่อกันตลอดชีวิต

ลูทวิช ฟัน เบทโฮเฟิน (เยอรมัน: Ludwig van Beethoven,  16 ธันวาคม ค.ศ. 1770 – 26 มีนาคม ค.ศ. 1827) เป็นคีตกวีและนักเปียโนชาวเยอรมัน เกิดที่เมืองบ็อน ประเทศเยอรมนี

เบทโฮเฟินเป็นตัวอย่างของศิลปินยุคจินตนิยมผู้โดดเดี่ยว และไม่เป็นที่เข้าใจของบุคคลในยุคเดียวกันกับเขา ในวันนี้เขาได้กลายเป็นคีตกวีที่มีคนชื่นชมยกย่องและฟังเพลงของเขากันอย่างกว้างขวางมากที่สุดคนหนึ่ง ตลอดชีวิตของเขามีอุปสรรคนานัปการที่ต้องฝ่าฟัน ทำให้เกิดความเครียดสะสมในใจเขา ในรูปภาพต่าง ๆ ที่เป็นรูปเบทโฮเฟิน สีหน้าของเขาหลายภาพแสดงออกถึงความเครียด แต่ด้วยจิตใจที่แข็งแกร่งของเขา ก็สามารถเอาชนะอุปสรรคต่าง ๆ ในชีวิตของเขาได้ ตำนานที่คงอยู่นิรันดร์เนื่องจากได้รับการยกย่องจากคีตกวีจินตนิยมทั้งหลาย เบทโฮเฟินได้กลายเป็นแบบอย่างของพวกเขาเหล่านั้นด้วยความเป็นอัจฉริยะที่ไม่มีใครเทียมทาน ซิมโฟนีของเขา (โดยเฉพาะอย่างยิ่งซิมโฟนีหมายเลข 5 ซิมโฟนีหมายเลข 6 ซิมโฟนีหมายเลข 7 และซิมโฟนีหมายเลข 9) และคอนแชร์โตสำหรับเปียโนที่เขาประพันธ์ขึ้น (โดยเฉพาะอย่างยิ่งคอนแชร์โตหมายเลข 4 และหมายเลข 5) เป็นผลงานที่ได้รับความนิยมมากที่สุด แต่ก็มิได้รวมเอาความเป็นอัจฉริยะทั้งหมดของคีตกวีไว้ในนั้น

จอร์จ ฟริดริก (หรือฟริเดอริก) แฮนเดิล (อังกฤษ: George Frideric/Frederick Handel) เกิดเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1685 ที่เมืองฮัลเลอ (ซาเลอ) ประเทศเยอรมนี มีชื่อตามภาษาเยอรมันว่า เกออร์ค ฟรีดริช เฮ็นเดิล (เยอรมัน: Georg Friedrich Händel) เสียชีวิตเมื่อวันที่14 เมษายน ค.ศ. 1759 ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เป็นนักดนตรีสัญชาติเยอรมันที่โอนสัญชาติมาเป็นอังกฤษ และได้กลายมาเป็นพลเมืองอังกฤษเต็มตัว มีชื่อใหม่ในภาษาอังกฤษว่า จอร์จ ฟริดริก แฮนเดิลชื่อของเขาเขียนได้หลายรูปแบบ ตั้งแต่ Händelแบบเยอรมัน Haendel แบบฝรั่งเศส และตั้งแต่เขาย้ายไปตั้งรกรากในประเทศอังกฤษ ก็นิยมเขียนชื่อเขาโดยไม่มีเครื่องหมายอุมเลาบนตัวเอ ('ä') เป็น Handel

 

 

ก่อนแจ๊สถือกำเนิด

บลูส์

 

 

 

 

 

โรเบิร์ต จอห์นสัน (Robert Johnson) เป็นมือกีตาร์เพลงบลูส์ที่เก่งกาจที่สุดคนหนึ่งของโลก เขาเกิดในครอบครัวคนผิวสีบริเวณลุ่มแม่นํ้ามิสซิสซิปปี เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 1911 และเสียงดนตรีก็เป็นสิ่งที่
โรเบิร์ต สนใจมาตั้งแต่เกิด เครื่องดนตรีชิ้นแรกในชีวิตเขาก็คือหีบเพลงเป่าปาก และ ฮาโมนิกา ก่อนที่เขาจะหันมาเอาดีทางด้านกีตาร์ในวัยหนุ่มความสามารถทางด้านดนตรีทำให้ โรเบิร์ต จอห์นสัน ถูกยกย่องว่าเป็นราชาดนตรีมิสซิสซิปปี แต่ผลงานของเขาที่มีเพียง 29 เพลงเท่านั้น (เพลงที่ได้รับความนิยมมี Crossroad , Me and The Devil Blues และ Come On In My Kitchen เป็นต้น )ระหว่างช่วงปี 1936-37 ทว่ามันได้กลายเป็นรากฐานของดนตรีบลูส์และร็อกสมัยใหม่ โรเบิร์ต นำเอาประสบการณ์ความยากจนข้นแค้น การเดินทาง และผู้หญิง ใส่ลงไปในเพลงของเขา มีเรื่องเล่ากันว่า จอห์นสัน ขายวิญญาณให้ซาตานเพื่อแลกกับพรสวรรค์ในการเล่นกีตาร์ เขาเสียชีวิตด้วยวัยเพียง 27 เมื่อปี 1938 อย่างไรก็ตาม ต่อมาผลงานของเขาได้กลายมาเป็นแรงบันดาลใจสำคัญในการเล่นกีต้าร์ของมือกีตาร์ระดับโลกหลายคนทั้งอีริกแคลปตัน
(ที่ทำอัลบั้มเพลงออกมาเพื่อเป็นการยกย่อง โรเบริต จอห์นสัน โดยเฉพาะ), คีธ ริชาร์ดส์ และแจ็ก ไวต์

แร็กไทม์

 

 

 

 

สก็อต จอปลิน เกิดใกล้ๆกับเมืองลินเดน รัฐเท็กซัส มารดาชื่อนางฟลอเร้นซ์ โจปลิน และบิดาชื่อนายไจล์ส โจปลิน สก็อตเป็นบุตรชายคนที่สองจากทั้งหมดหกคน ถึงแม้ว่าเราจะเคยถือว่าจอปลินเกิดเมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411 (ค.ศ. 1868) แต่การค้นคว้าสมัยใหม่พบว่าข้อมูลดังกล่าวไม่ถูกต้องหลังจากปี พ.ศ. 2414 (ค.ศ. 1871) ครอบครัวจอปลินได้ย้านไปอยู่ที่เมืองเท็กซาร์คานา รัฐเท็กซัส และมารดาของจอปลินได้ทำความสะอาดบ้านเพื่อสก็อตจะได้มีที่หัดเล่นดนตรี ในปี พ.ศ. 2425 (ค.ศ. 1882) แม่ของเขาได้ซื้อเปียโน หลังจากที่ได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถตั้งแต่อายุยังน้อย จอปลินน้อยก็ได้เรียนเปียโนฟรีกับคุณครูชาวเยอรมัน ผู้ได้ให้ความรู้เรื่องรูปแบบของดนตรีคลาสสิกแก่จอปลินเป็นอย่างดี ซึ่งสิ่งนี้จะเป็นประโยชน์ต่อเขาในภายภาคหน้า และได้เป็นไฟให้เขาสร้างรูปแบบคลาสสิกให้แก่ดนตรีแร็กไทม์ เขาได้เพิ่มเติมความรู้ด้านดนตรีโดยการเข้าเรียนที่ George Smith College ในเมืองเซดาเลีย ในวิชาประพันธ์เพลง

แจ๊ส

หลุยส์ อาร์มสตรอง (อังกฤษ: Louis Armstrong) (4 สิงหาคม ค.ศ. 1901 - 6 กรกฎาคม ค.ศ. 1971) มีชื่อเล่นว่า "แซทช์โม" (อังกฤษ: Satchmo)[1] หรือ ป็อปส์ (Pops) นักทรัมเป็ตและนักร้องเพลงแจ๊สชาวอเมริกัน  พอออกจากบ้านคุ้มครองเด็ก จึงตัดสินใจเอาดีทางด้านดนตรี โดยเวียนวนอยู่ในย่านเริงรมย์ในนิวออร์ลีน จนพบกับคิง โอลิเวอร์ (Joe "King" Oliver) นักคอร์เน็ตและหัวหน้าวงแจ๊สชื่อดัง โอลิเวอร์สนับสนุนเขาเป็นอย่างดีจนเมื่อโอลิเวอร์ย้ายไปชิคาโก จึงให้อาร์มสตรองเล่นทรอมโบนแทนในวงของเขา ในการดูแลของ คิด โอรี จนเมื่อในปี 2462 สถานเริงรมย์ในเมืองนิวออร์ลีนถูกทางการสั่งปิด อาร์มสตรองจึงหันมาเล่นดนตรีในเรือล่องแม่น้ำมิสซิสซิปปี จากนั้นโอลิเวอร์ชวนเขาไปร่วมวง"Creole Jazz Band" ของเขาที่เมืองชิคาโก

 

เบนนี กูดแมน (Benjamin David “Benny” Goodman) กูดแมนเกิดในครอบครัวชาวยิวอพยพจากโปแลนด์ ที่รัฐชิคาโกเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2452 เริ่มเรียนดนตรีตอนสิบขวบพร้อมกับพี่ชายอีกสองคน ปีต่อมาก็ตั้งวงบอยแบนด์ แล้วเป็นนักร้องรับจ้างตามห้องอัด แต่แล้วเขาก็ทนความยั่วยวนของดนตรี นิวออร์ลีนส์ แจ๊ส (New Orleans Jazz) ไม่ไหว ออกมาตั้งวงบิ๊กแบนด์ของตัวเอง ในระยะแรกวงของเขาไม่ค่อยได้รับความนิยมมากนัก เพราะเล่นเพลงเต้นรำนุ่ม ๆ ไม่หวือหวา จนเขาเกือบจะเลิกล้มความตั้งใจ แต่ในคืนวันที่ 21 สิงหาคม 2478 ที่ พาโลมาร์ บอลรูม (palomar ballroom) ในลอสเองเจลลิส เขาลองเล่นดนตรีแบบใหม่ ในจังหวะร้อนแรง ปรากฏว่าถูกใจแฟนเพลงรุ่นใหม่เป็นอย่างมาก ถึงกลับมีคนกล่าวว่า ในคืนนั้นเองที่เป็นจุดเริ่มต้นของยุค สวิงแจ๊ส (Swing Jazz) ในระยะเวลาเพียง 5 ปีหลังจากนั้นเขาก็ก้าวขึ้นเป็นศิลปินแจ๊สระดับนานาชาติ ชื่อเสียงของเขาขจรขจายไปทั่วอเมริกาและยุโรป และได้รับการยกย่องในฐานะ “ราชาแห่งสวิงแจ๊ส”

 

ชาร์ลี พาร์กเกอร์ จูเนียร์ เกิดวันที่ 29 สิงหาคม ค.ศ.1920-12 มีนาคม ค.ศ.1955 ปาร์กเกอร์เป็นนักดนตรีแจ๊สผู้มีอิทธิพลอย่างมากและเป็นผู้นำในการพัฒนาวงดนตรีแจ๊ส รูปแบบของดนตรีแจ๊สที่มีลักษณะเทมโพสรวดเร็วเทคนิค virtuosic และ harmonies ขั้นสูง ปาร์กเกอร์เป็นอัจฉริยะเร็วอย่างไม่น่าเชื่อและเขาได้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับฮาร์โมนิคส์แบบปฏิวัติรวมถึงคอร์ดที่ผุดขึ้นอย่างรวดเร็วสายพันธุ์ใหม่ ๆ ของคอร์ดที่เปลี่ยนแปลงไปและการเปลี่ยนคอร์ด โทนเสียงของเขามีตั้งแต่ความสะอาดและความแหลมคมจนถึงหวานและมืด ปาร์คเกอร์ได้รับฉายา "ยาร์ดเบิร์ด" ในอาชีพของเขา "นก" ยังคงใช้มาตลอดชีวิตของเขาสร้างแรงบันดาลใจให้กับชื่อของ Parker compositions เช่น "Yardbird Suite", "Ornithology", "Bird Gets the Worm" และ "นกสวรรค์" ปาร์กเกอร์เป็นไอคอนสำหรับวัฒนธรรมย่อย hipster และภายหลัง Beat Generation, personifying นักดนตรีแจ๊สเป็นศิลปินแน่วแน่และทางปัญญามากกว่าแค่นักร้อง

ไมล์ เดวิส (Miles devis)  มีความเจริญเติบโตในเส้นทางดนตรีมากขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งได้แยกตัวออกมาจาก Bird ในผลงานชุด Birth of the Cool จากจุดนี้เอง ได้กลายมาเป็นจุดเริ่มต้นของ ‘Cool Jazz’ กระแสใหม่ของ Jazz ที่แตกแขนงมาจาก Bebop ด้วยการนำดนตรีคลาสสิกเข้ามาผสมผสาน ในปี ค.ศ. 1959 เขาปฏิวัติวงการ Jazz อีกครั้งด้วยผลงานชุด Kind of Blue จนพัฒนากลายเป็น Jazz แขนงใหม่ เรียกว่า ‘Modal Jazz’

ดนตรีสมัยนิยม

เอลวิส เพรสลีย์ (อังกฤษ: Elvis Presley) มีชื่อจริงว่า เอลวิส แอรอน เพรสลีย์ (อังกฤษ: Elvis Aaron Presley) (8 มกราคม ค.ศ. 1935 - 16 สิงหาคม ค.ศ. 1977) เป็นนักร้องและนักแสดงชาวอเมริกัน เขาถือเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม เขามักได้รู้จักในฉายา “ราชาแห่งร็อกแอนด์โรลล์” หรือเรียกสั้น ๆ ว่า "เดอะคิง"

เพรสลีย์ถือเป็น 1 ในคนที่ให้กำเนิดแนวเพลงร็อกอะบิลลี แนวเพลงผสมผสานจังหวะอัปเทมโป แบ็กบีตผสมเพลงคันทรีกับริทึมแอนด์บลูส์ เขาได้เซ็นสัญญากับอาร์ซีเอวิกเตอร์ โดยมีผู้จัดการคือโคโลเนล ทอม พาร์กเกอร์ ที่เป็นผู้จัดการให้เขาร่วม 2 ทศวรรษ ซิงเกิลแรกของเพรสลีย์กับอาร์ซีเอคือซิงเกิล "Heartbreak Hotel" ออกขายในเดือนมกราคม ค.ศ. 1956 ติดอันดับ 1 เขาถือเป็นผู้นำภาพลักษณ์ของดนตรีป็อปแบบใหม่ในแบบร็อกแอนด์โรล โดยได้ปรากฏตัวบนเครือข่ายสถานีโทรทัศน์หลายครั้ง รวมถึงมีเพลงอันดับ 1 หลายเพลง เพลงของเขาเต็มเปี่ยมไปด้วยพลัง โดยมีหลายส่วนนำมาจากเพลงชาวแอฟริกันอเมริกันและรูปแบบการแสดงซึ่งไม่สามารถยับยั้งที่ทำให้เขาประสบความสำเร็จอย่างมากรวมถึงเกิดข้อพิพาทด้วยเช่นกัน ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1956 เขาปรากฏตัวครั้งแรกในภาพยนตร์เรื่อง Love Me Tender

เดอะบีเทิลส์ (อังกฤษ: The Beatles) เป็นวงร็อกแอนด์โรลจากเมืองลิเวอร์พูล ประเทศอังกฤษ ในปี 1960 ประกอบด้วยสมาชิก ร้องนำและมือกีตาร์ จอห์น เลนนอน ร้องนำและมือเบสพอล แม็กคาร์ตนีย์ มือกีตาร์ จอร์จ แฮร์ริสัน และมือกลอง ริงโก สตาร์ บีเทิลส์ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางให้เป็นวงร็อกที่มีอิทธิพลที่สุดแห่งยุคและเป็นหนึ่งในวงที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในตอนเริ่มต้นแนวดนตรีของพวกเขาจะเป็นแบบสกิฟเฟิลและร็อกแอนด์โรล แต่ในเวลาต่อมาบีเทิลส์ก็ได้สรรค์สร้างแนวเพลงอีกหลากหลาย นับแต่ไปจนถึงไซเคเดลิก บางครั้งก็ผสมแนวดนตรีคลาสสิกหรือเครื่องดนตรีแบบอื่นๆ ด้วยกระแสนิยมของบีเทิลส์อย่างสูง จนถึงกลับเรียกกระแสเหล่านี้ว่า "บีเทิลมาเนีย" (Beatlemania) โดยเฉพาะในช่วงยุค 60 – 70

ไมเคิล โจเซฟ แจ็กสัน (อังกฤษ: Michael Joseph Jackson) เป็นนักร้องชาวอเมริกัน นักแต่งเพลง นักออกแบบท่าเต้น นักแสดง โปรดิวเซอร์เพลงและนักการกุศล ได้รับการขนานนามว่าเป็น "ราชาเพลงป็อป" (The King of Pop)[3]อิทธิพลทางดนตรี การเต้นรำ แฟชั่นและผลงานด้านมนุษยธรรม กับชีวิตส่วนตัวที่ถูกเผยแพร่ควบคู่ไปกับความสำเร็จ ทำให้เขาเป็นส่วนหนึ่งในวัฒนธรรมร่วมสมัยมากว่า 4 ทศวรรษ

เขาเป็นลูกคนที่ 8 ของครอบครัวแจ็กสัน ปรากฏตัวครั้งแรกในระดับอาชีพด้านดนตรีตั้งแต่อายุ 5 ปี โดยเป็นหนึ่งในสมาชิกวงเดอะแจ็กสันไฟฟ์ในปี ค.ศ. 1964 เขาเริ่มมีผลงานเดี่ยวในปี 1971 ขณะที่ยังคงเป็นสมาชิกของวงอยู่ ต้นคริสต์ทศวรรษ 1980 เขากลายเป็นส่วนสำคัญในวัฒนธรรมเพลงป็อป และถือเป็นศิลปินชาวแอฟริกัน-อเมริกันคนแรกที่มีผลงานออกอากาศผ่านทางช่องเอ็มทีวี มิวสิกวิดีโอของเขา ประกอบด้วยเพลง "Beat It", "Billie Jean" และ "Thriller" ได้รับการยกย่องสำหรับการทำลายอุปสรรคทางเชื้อชาติ และเปลี่ยนแปลงรูปแบบมิวสิกวิดีโอจากอุปกรณ์การประชาสัมพันธ์ไปเป็นรูปแบบของงานศิลปะ ความนิยมของมิวสิกวิดีโอเหล่านี้ได้ช่วยให้ช่องเอ็มทีวีที่เพิ่งเปิดใหม่นี้มีชื่อเสียง อัลบั้ม Bad ของเขาในปี 1987 นับเป็นอัลบั้มเพลงแรกในประวัติศาสตร์ที่มีเพลงอันดับ 1 ถึง 5 เพลงบนบิลบอร์ดฮ็อต 100 จากอัลบั้มเดียว มิวสิกวิดีโอในรูปแบบใหม่อย่างเพลง "Black or White" และ "Scream" ก็ยังออกอากาศบ่อยทางช่องเอ็มทีวี เขายังสร้างสรรค์สิ่งใหม่ตลอดคริสต์ทศวรรษ 1990 ด้วยชื่อเสียงที่เลื่องลือในฐานะศิลปินเดี่ยวกับลีลาบนเวทีและการแสดง แจ็กสันสร้างความโด่งดังให้กับเทคนิคการเต้นที่ซับซ้อนโดยใช้ร่างกายมากมายหลายๆท่า ซึ่งก่อให้เกิดการแพร่หลายอย่างมาก อย่างเช่นท่าเต้นหุ่นยนต์และท่าเต้นมูนวอล์ก เอกลักษณ์ทางด้านดนตรีและเสียงร้องอันโดดเด่นของเขายังมีอิทธิพลต่อศิลปินหลายแนวเพลง อิทธิพลของเขาได้แพร่กระจายไปสู่คนหลายรุ่นทั่วโลก

 

 

 

 

 

 

 

 

แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงค่านิยมของสังคมต่อดนตรี

 

หน่วยการเรียนรู้ที่  9   แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงค่านิยมของสังคมไทยต่อดนตรีไทย

 

โลกปัจจุบันมีพัฒนาการทั้งทางด้านสังคม  วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และการเมืองการปกครองอย่างรวดเร็ว มีการรวมกลุ่มประเทศเข้าเป็นระบบเดียวกัน  มีความเจริญก้าวหหน้าทางด้านการผลิต การค้า ด้านวิทยาการที่เกี่ยวข้องกับการค้นคว้าทางวิทยาศาสตร์ มีการสื่อสารผ่านระบบดาวเทียม ซึ่งสิ่งต่างๆเหล่าส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อการดำรงชีวิตของคนทั่วโลก และอาจส่งผลต่อค่านิยมของสังคมไทยที่มีต่อดนตรีได้ โดยในที่นี้จะกล่าวถึงปัจจัยสำคัญที่อาจส่งผลให้ค่านิยมของสังคมไทยต่อดนตรีไทยเปลี่ยนแปลงไป ดังนี้

      1. กระแสความนิยมวัฒนธรรมตะวันตก

กระแสวัฒนธรรมตะวันตก เป็นค่านิยมในสังคมไทยที่ปรากฏชัดเจนตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อคนไทยได้มีโอกาสไปศึกษาต่อยังประเทศในแถบยุโรปและอเมริกา กลุ่มคนดังกล่าวได้มีโแอกาสเรียนรู้และดำเนินชีวิตตามแนววัฒนธรรมที่แตกต่างไปจากประเพณีและวัฒนธรรมไทย เมื่อกลุ่มคนเหล่านี้กลับมาประเทศไทยก้ได้นำแนวคิด รูปแบบการดำเนินชีวิต และค่านิยมตะวันตกมาสู่สังคมไทยด้วย ซึ่งค่านิยมบางประการก็ได้สืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน โดยเฉพาะรสนิยมในด้านความบันเทิงของคนไทยในด้านการชม การฟัง และบรรเลงดนตรีก็ได้เปลี่ยนแปลงไป  ซึ่งลักษณะดังกล่าวได้ส่งผลกระทบอย่างมากต่อดนตรีไทย เพราะคนไทยจำนวนไม่น้อยให้ความสนใจดนตรีไทยลดลงไปจากเดิมมาก

   2.ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งต่อการเปลี่ยนแปลงดนตรีไทยและวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้อง  ค่านิยมของคนไทยในการนำวงดนตรีไทยไปบรรเลงในงานพิธีกรรมต่างๆ เริ่มลดน้อยลง แม้การประกอบอาชีพดนตรีัของศิลปินไทยยังคงมีอยู่ แต่ได้เปลี่ยนรูปแบบไปเป็นการรวมวงของศิลปินรุ่นใหม่ รับงานบรรเลงในสังคมร่วมสมัย บางส่วนรวมศิลปินมีชื่อเสียงนำเสนอเพลงไทยคุณภาพด้วยการบันทึกผลงานแผ่นซีดี หรือ ในระบบอินเตอร์เน็ต  ซึ่งความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในลักษณะดังกล่าวได้มีส่วนทำให้แนวโน้มดนตรีไทยปรับเปลี่ยนไป

 

 

   3. ระบบการศึกษาวิชาการดนตรีไทย

ในอดีตการศึกษาวิชาการดนตรี บุตรหลานของศิลปินจะได้รับการฝึกหัดและเรียนดนตรีไทยภายในครอบครัวของตนที่เป็นเสมือนสำนักดนตรี ส่วนบรรดาเด็กๆ ที่มิใช่บุตรหลานของครูดนตรี ผู้ปกครองก็จะนำไปฝากตัวเป็นศิษย์ของครู เพื่อเรียนดนตรีในสำนักดนตรีหรือประจำวงดนตรีของครู ใช้สำนักของครูเป็นที่เรียน ที่อยู่  ที่กิน และเป็นแหล่งฝึกประสบการณ์อาชีพดนตรี  เด็กเหล่านี้จึงมีโอกาสเรียนรู้ดนตรีไทยจากครูดนตรีโดยตรง  โดยการเรียนดนตรีจะเริ่มตั้งแต่เช้า เพื่อซ้อมเพลงร่วมกัน พอสายก็ต่อเพลงจากครู  ในบางวันหากมีงานบรรเลงซึ่งมีผู้ติดต่อว่าจ้าง เด็กเหล่านี้ก็จะไปปฏิบัติหน้าที่เป็นนักดนตรี  จึงได้ทั้งความรู้ ทักษะทางดนตรีและได้ฝึกฝนจนเกิดความชำนาญ เมื่อเติบโตก็กลายเป็นนักดนตรีที่ดี  มีฝีมือ และศิลปินเต็มตัว แต่ในปัจจุบันรูปแบบการเรียนดนตรีไทยได้เปลี่ยนแปลงไป เป็นการเรียนดนตรีตามหลักสูตรการศึกษา เนื้อหาที่เรียนจะเกี่ยวกับสาระดนตรีทั่วๆไป โดยผู้ที่สนใจดนตรีไทยก็จะต้องเลือกเรียนในสถาบันการศึกษาที่เปิดสอนด้านดนตรีโดยเฉพาะ  ซึ่งในปัจจุบันมีอยู่หลายสถาบันด้วยกัน เช่น โรงเรียนมัธยมสังคีต  วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ เป็นต้น

   4. การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตของคนไทย

วิถีชีวิตของคนไทยส่วนใหญ่ได้ปรับเปลี่ยนแตกต่างไปจากโครงสร้างวิถีชีวิตวัฒนธรรมแบบดั้งเดิมประกอบกับสภาวะเศรษฐกิจและความเร่งรีบในการดำเนินชีวิต  ทำให้ผู้คนในปัจจุบันมีโอกาสน้อยที่ที่ใช้เวลากับประเพณีและกิจกรรมต่างๆอย่างที่พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย ได้เคยใช้วิถีชีวิตเช่นนั้นมาทำให้คนไทยในปัจจุบันปรับเปลี่ยนค่านิยมของตนต่อดนตรีไทย โดยบรรดากิจกรรมที่ประกอบกันจนเป็นประเพณี พิธีกรรม  ความเชื่อ ที่มีมาแต่เดิมก็ห่างออกไป รวมทั้งเกิดช่องว่างของคนรุ่นเก่ากับคนรุ่นใหม่ ซึ่งช่องว่างดังกล่าวได้ส่งผลโดยตรงต่อการเปลี่ยนแปลงค่านิยมของสังคมไทยที่มีต่อดนตรีไทย

ดนตรีกับสังคมไทย

 

หน่วยการเรียนรู้ที่  8    ดนตรีสากลกับสังคมไทย 

ดนตรีสากลเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติตะวันตก  มีแบบแผนที่ยอมรับของนานาชาติ 
ในระยะเริ่มแรกมีการนำดนตรีสากลมาใช้ในกิจกรรมทางศาสนา  เพื่อสร้างความศรัทธา  ความเชื่อในพระผู้เป็นเจ้า  ก่อให้เกิดความร่วมมือร่วมใจกันในหมู่ศาสนิกชน  ต่อมาดนตรีสากลถูกนำมาใช้ในชีวิตประจำวันของคนในสังคมไทยและสังคมโลกมากขึ้น

            1. ค่านิยมของสังคมไทยต่อดนตรีสากล

             คำว่า "ค่านิยม" นักปราชญ์ไทยเอามาจากคำภาษาอังกฤษว่า "value" หมายถึง ความนิยมชมชอบ การยกย่องนับถือและสรรเสริญในคุณประโยชน์ที่สังคมหรือกลุ่มคนโดยรวมเห็นพ้องต้องกัน  ซึ่งสังคมไทยมีค่านิยมต่อดนตรีสากล 3 ประการดังนี้

            1.1 ค่านิยมดนตรีสากลในพิธีกรรม   ค่านิยมการนำดนตรีสากลมาใช้ในพิธีกรรมของคนไทยเกิดจากการที่คนไทยได้ปฏิสัมพันธ์กับชาวต่างชาติที่เป็นศาสนิกชนของศาสนาต่างๆ โดยเฉพาะศานาคริสต์ คนไทยได้เรียนรู้และได้เห็นการจัดพิธีกรรมและพิธีการอันศักดิ์สิทธิ์ของศาสนาเหล่านั้นด้วยการเอาเครื่องดนตรีสากลและการขับร้องมาเป็นส่วนสำคัญของพิธีกรรม การได้เรียนรู้และได้ร่วมพิธีนั่นเอง ทำให้สังคมไทยค่อยๆ ซึมซับและซาบซึ้งในความสำคัญของดนตรีสากลที่มีต่อพิธีกรรมจนเกิดเป็นค่านิยม  ตัวอย่างเช่น  โบสถ์ซินนากอก (Synagogue) ของชาวยิว  สอนว่าการนับถือศาสนาต้องปฏิบัติให้ครบ 4 อย่าง คือ ต้องเรียนรู้ธรรมจริยา ต้องจัดพิธีกรรม ต้องมีการเฉลิมฉลอง และ ต้องขับร้องเพลงสวดสรรเสริญ  ซึ่งอาจมีหรือไม่มีเครื่องดนตรีบรรเลงสนับสนุนก็ได้ ขึ้นอยู่กับสภาวะทางการเมืองและการปกครอง  โบสถ์คาทอลิก ของชาวคริสต์ ก็ได้วัฒนธรรมการใช้เพลงและดนตรีประกอบพิธีกรรมต่างๆ ในโบสถ์เช่นเดียวกับชาวยิว โดยในสมัย เซนต์พอล  ใช้เพลงสากลสรรเสริญแบบชาวยิว  ถึงสมัยเซนต์ออกุสไทน์ จึงได้แต่งเพลงขึ้นมาใหม่ โดยเน้นให้มีสาระเกี่ยวกับคำสอนและประวัติตามพระคำภีร์ให้งดเว้นการใช้เพลงที่อาจชักนำจิตใตศาสนิกชนให้ตกต่ำ เพราะมีค่านิยมว่า ดนตรีเป็นเครื่องยกระดับจิตใจของผู้คนให้สูงขึ้น เป็นต้น

           ด้วยเหตุนี้คนในสังคมจึงได้เรียนรู้และพบเห็นการใช้ดนตรีในพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ดังที่ได้อธิบายมาข้างต้น  จนทำให้เกิดค่านิยมในการนำเอาเครื่องดนตรีสากลมาใช้ในพิธีอันศักดิ์สิทธิ์ของคนไทยเราบ้าง  ตัวอย่างเช่น การนำเอาแตรฝรั่งมาใช้เป่าประสมวงกับหอยสังข์และหมู่กลองชนะ ในพิธีการคำนับรับเสด็จพระมหากษัตริย์ และพิธีประโคมในงานพระบรมศพ  การใช้วงโยธวาทิตบรรเลงคำนับรับเสด็จพระมหากษัตริย์ บรรเลงในพิธีเอาฤกษืเอาชัย บรรเลงนำขบวนแห่อันศักดิ์สิทธิ์ นำหน้าแถวทหาร เป็นต้น

            1.2 ค่านิยมดนตรีสากลเพื่อความบันเทิง ดนตรีสากลเพื่อความบันเทิงได้เผยแพร่เข้าสู่สังคมไทยผ่านทางสื่อต่างๆ  เช่น โทรทัศน์ วิทยุกระจายเสียง  ภาพยนต์ และในปัจจุบันยังผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่คนในสังคมสามารถเข้าถึงได้ในเวลาอันรวดเร็ว  คนในสังคมไทยจึงมีโอกาสบริโภคความบันเทิงของดนตรีสากลผ่านสื่อต่างๆ ดังกล่าวโดยง่ายและเมื่อได้ยินได้ฟังได้ดูซ้ำหลายหนก็เกิดความนิยมชมชอบไปเองโยธรรมชาติ

          อีกประการหนึ่งคือ องค์ประกอบของดนตรีไม่ว่าจะเป็นดนตรีของชาติใดก็ตามล้วนประกอบด้วย จังหวะ  ทำนอง บทร้อง (ถ้ามี) เสียงประสาน และลีลาสอดประสานเช่นเดียวกัน ดังนั้น จึงมิใช่เรื่องยากที่คนในสังคมไทยจะมีความนิยมชมชอบดนตรีสากล อีกทั้งในปัจจุบันคนในสังคมไทยจะได้ยิน  ได้ฟัง และได้ชมดนตรีสากลอยู่เป็นประจำ  จนทำให้ค่านิยมด้านความบันเทิงของคนในสังคมไทยที่มีต่อดนตรีสากลทวีเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

1.3 ค่านิยมดนตรีสากลในด้านการเมืองการปกครอง  นักปราชญ์และนักปกครองได้ค้นพบและใช้ดนตรีสากลเป็นสื่อสร้างความเป็นปึกแผ่นของชาติ ตัวอย่างเช่น รัฐบุรุษกรีกชื่อว่า  "โซโลน" ได้กล่าวไว้ว่า "ดนตรีสามารถสร้างสรรค์พลเมืองดี  เหนี่ยวโน้มให้ประชาชนภักดีต่อรัฐและทำให้รัฐเป็นปึกแผ่นมั่นคง" แต่ดนตรีจะทำเช่นนั้นได้ต้องเป็นดนตรีที่ดี หมายความว่าเป็นดนตรีที่แต่งตามหลักไวยกรณ์  มีบทร้องที่เสนาะด้วยคำสัมผัสคล้องจอง  มีเนื้อหาพึงประสงค์ และมีกระบวนแบบของจังหวะที่เหมาะสม ดังนั้น ณัฐกรีกในสมัยนั้นจึงควบคุมแบบแผนของดนตรีที่จะแสดงต่อสาธารณชน คือให้ใช้เฉพาะดนตรีที่ชี้นำให้มวลชนมีความจงรักภักดีต่อรัฐและปรพฤติดี ประพฤติชอบเป็นสำคัญ  ส่วนดนตรีที่จะชี้นำให้ประชาชนมีแนวคิดต่อต้านรัฐหรือชี้นำให้ประพฤติไปทางต่ำเป็นสิ่งต้องห้าม

          ต่อมาชนทุกชาติในสากลโลกจึงมีเพลงชาติ  เพื่อแสดงออกถึงความเป็นชาติทั้งสิ้น และหากชาติใดมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขก็จะมีเพลงคำนับรับเสด็จ เพื่อแสดงออกถึงความจงรักภักดี  ชาติไทยเองก็มีทั้ง "เพลงชาติไทย" และ "เพลงสรรเสริญพระบารมี" เพื่อแสดงออกถึงความเป็นไทยและถวายความจงรักภักดีต่อองค์พระมหากษัตริย์และมี "เพลงปลุกใจ" ที่แต่งขึ้นเพื่อปลุกเร้าจิตใจของคนในสังคมไทยให้รวมใจกันเป็นหนึ่ง และเนื่องจากเพลงดังกล่าวล้วนแต่งขึ้นตามหลักไวยากรณ์ดนตรีสากล  กับทั้งเพลงต้นแบบล้วนใช้วงดนตรีสากลบรรเลงและบันทึกเสียงออกเผยแพร่สู่ประชาชนไทย ดนตรีสากลจึงเข้ามามีบทบาทในค่านิยมด้านการเมืองการปกครองของสังคมไทยด้วย

 

 

2.ความเชื่อของสังคมไทยต่อดนตรีสากล

          คำว่า "ความเชื่อ"  ในที่นี้หมายถึง การยอมรับว่าสิ่งใดสิ่งหนึ่งดี   มีคุณประโยชน์หรือมีอยู่จริง ซึ่งความเชื่อนั้นอาจเกิดจากประสบการณ์ตรง หรือเกิดจากการไตร่ตรองและการอนุมานโดยอาศัยความรู้อีกอย่างหนึ่งที่เรียนรู้มาแล้ว

          คนในสังคมไทยมีวัฒนธรรมความเชื่อเกี่ยวกับดนตรีเป็นจำนวนมาก เช่น ความเชื่อเกี่ยวกับความขลังของเสียงดนตรี ความเชื่อว่าเครื่องดนตรีเป็นของสูง การเคารพศรัทธาครูดนตรี  การกำหนดเพลงหน้าพาทย์ต่างๆ ขึ้น  เพื่อใช้บรรเลงในพระราชพิธีของราชสำนัก เช่น ใช้เพลงสาธุการบรรเลงอัญเชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ใช้เพลงองค์พระพิราพบรรเลงในพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ เป็นต้น

          ดังนั้น เมื่อวัฒนธรรมความเชื่อเกี่ยวกับการใช้ดนตรีสากลประกอบในพิธีศักดิ์สิทธิ์และพิธีการอันเคร่งครัดเผยแพร่เข้ามาในสังคมไทย  คนในสังคมสังคมไทยจึงยอมรับได้  ยิ่งทั้งฝ่ายพระราชพิธีและฝ่ายรัฐพิธีนำมาใช้ให้ประชาชนเห็นเป็นประจักษ์ก่อน ประชาชนผู้อยู่ในความปกครองก็ยิ่งมีความเชื่อในความศักดิ์สิทธิ์และความเกรียงไกรของดนตรีสากลนั้น เช่น การบรรเลงเพลงมหาฤกษ์  เพลงมหาชัยในงานพิธีการต่างๆ

         ความเชื่ออีกด้านหนึ่งของคนไทยที่มีต่อดนตรีสากล คือ ความเชื่อด้านการใช้ความรู้และทักษะด้านดนตรีสากลประกอบเป็นวิชาชีพได้   คนไทยยุคเก่าเคยดูแคลนว่าการประกอบอาชีพด้านการแสดงดนตรีเป็นอาชีพที่ต้อยต่ำ   เนื่องจากมีรายได้น้อยและไม่จีรังยั่งยืน  จึงมีความเชื่อว่าอาชีพนักดนตรี  นักร้อง และนักแสดง เป็นอาชีพเต้นกินรำกินแบบหาเช้ากินค่ำ ไม่อาจพัฒนาให้มีรายได้เลี้ยงดูครอบครัวได้  แต่ในสมัยปัจจุบันนี้การศึกษาวิชาการดนตรีก้าวไกลสู่ระดับสากล ทำให้คนไทยเป็นนักวิชาการดนตรีสากล นักดนตรีสากล  นักร้องเพลงสากล ตลอดจนวาทยากรวงดนตรีระดับวิชาชีพจำนวนมาก และหลายคนพัฒนาตนไปสู่ระดับโลก  นอกจากนี้ บางท่านก็ได้รับการยกย่องจากมวลชนและองค์กรต่างๆให้เป็นศิลปินแห่งชาติหรือศิลปินแห่งโลก ตัวอย่างเช่น พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งทรงมีพระปรีชาสามารถด้านดนตรีสากลระดับเอกอัครศิลปิน  โดยพระองค์ได้รับการทูลกระหม่อมถวายพระเกียรติคุณจากรัฐบาลประเทศออสเตรีย โดยสถาบันการดนตรีและศิลปะแห่งกรุงเวียนนา  ให้เป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์หมายเลข 23 ลงวันที่ 24 เดือนกันยายน พ.ศ.2507 พร้อมกับได้รับการบันทึกพระนามลงบนแผ่นศิลาแห่งเกียรติคุณ ณ สถาบันแห่งนั้นด้วย  เป็นต้น

 

 

ประเภทของเพลงสากล

 

หน่วยการเรียนรู้ที่ 7    ประเภทของเพลงสากล 

          ประเภทเพลงสากล มีการแบ่งได้หลายลักษณะ ในที่นี้คือ การแบ่งตามลักษณะของเพลงตามรูปลักษณะการบรรเลง ซึ่งมี 4 ลักษณะใหญ่ๆ คือ  เพลงคลาสิค  เพลงแจ๊สเพลงตามสมัยนิยม เพลงศาสนา ซึ่ง 4 ลักษณะนี้ก็จะแตกแขนงออกไปอีกดังนี้

1.เพลงคลาสสิก

               เพลงคลาสสิก หมายถึง ที่มีแบบแผน หลักไวยากรณ์และมีกระบวนแบบเป็นเลิศ ซึ่งสังคีตกวีนิพนธ์ขึ้นด้วยวิธีบันทึกทุกส่วนประกอบของบทเพลง ได้แก่ จังหวะ ทำนอง เสียงประสาน ลีลาสอดประสาน ตลอดจนความดังเบา ลงเป็นตัวโน้ตบนกระดาษ เพื่อกำหนดเป็นมาตรฐานให้นักดนตรีทำการบรรเลงหรือขับร้องตามที่โน้ตกำหนดอย่างเคร่งครัดและไม่ผิดเพี้ยนจากต้นฉบับ โน้ตทุกตัวทำให้เกิดเสียงดนตรีทุกเสียงที่มีเสน่ห์ดึงดูดอารมณ์ของผู้ฟัง ยิ่งฟังซ้ำยิ่งไพเราะ เพราะสังคีตกวีผู้นิพนธ์ได้ออกแบบร้อยเรียงเสียงทุกเสียง และแนวเสียงทุกแนวเข้าด้วยกันโดยใช้สังคีตศิลป์ชั้นสูง   เพลงคลาสสิกจำแนกได้เป็น 4 กลุ่มใหญ่ดังนี้

1.1  กลุ่มบรรเลงด้วยวงออร์เคสตรา (Orchestral music) คือเพลงคลาสสิกที่บรรเลงด้วยวงออร์เคสตราที่นักดนตรีจริงเล่นเครื่องดนตรีจริงจากทุกสกุล จำนวนนับร้อยคน

ตัวอย่างบทเพลง Symphony no.9 ศิลปิน Beethoven

1.2  กลุ่มบรรเลงด้วยวงเชมเบอร์มิวสิก (Chamber  music) คือเพลงคลาสสิกที่บรรเลงด้วยวงเชมเบอร์มิวสิกที่ใช้เครื่องดนตรี 2-9 ชิ้น

ตัวอย่างเพลง W.A. Mozart – string Quartet K 421 in D Minor ศิลปิน Mozart

1.3  กลุ่มบรรเลงเดี่ยว  คือดนตรีคลาสสิกที่ให้เครื่องดนตรีชิ้นหนึ่งบรรเลงเดี่ยว

ตัวอย่างเพลง Fur Eilse ศิลปิน Beethoven

              1.4 กลุ่มดนตรีสำหรับประกอบการแสดงต่างๆ เช่น โอเปรา บัลเลต์ เป็นต้น

            ตัวอย่างเพลง Andre Rieu ศิลปิน Figaro cavatina

            ตัวอย่างเพลง KV 367 Ballet Music to Idomeneo ศิลปิน Mozart

2. เพลงแจ๊ส

เพลงแจ๊สหมายถึง เพลงที่ไม่มีรูปแบบที่แน่นอน โดยพัฒนามาจากดนตรีบลูส์ที่มีลักษณะที่เศร้า อึดอัด กดดัน ของทาสชาวผิวสีในยุคหนึ่งก่อนที่จะได้รับเสรีภาพ  ซึ่งจะเน้นที่จังหวะที่ซับซ้อน มีการอิมโพรไวเซชั่น ( การบรรเลงดนตรีออกมาในขณะเวลาหนึ่งที่นอกเหนือจากทำนอง หรือ เมโลดี้หลักของเพลง ) ซึ่งเป็นการแสดงลักษณะเฉพาะของตัวผู้บรรเลง ซึ่งแบ่งออกดังนี้

1.      แร็กไทม์ ตัวอย่างเพลง Meple Leaf rag ศิลปิน scott Joplin

2.      นิวออร์ลีน ตัวอย่างเพลง when the saints go marching in ศิลปิน Louis armstrong

3.      สวิง ตัวอย่างเพลง sing sing sing ศิลปิน benny goodman

4.      บีบ็อบ ตัวอย่างเพลง Donna lee ศิลปิน Charlie Parker

5.      คลูแจ๊ส ตัวอย่างเพลง blue in green ศิลปิน Miles davis

6.      ฟิวชั่น ตัวอย่างเพลง tu tu ศิลปิน miles davis

 

3. ดนตรึสมัยนิยม

                        เพลงป็อปปูลาร์ หมายถึง เพลงที่ได้รับความนิยมจากมหาชนในแต่ละยุคสมัยอย่างกว้างขวาง เพลงป็อปปูลาร์มีคุณลักษณะเกือบตรงกันข้ามกับเพลงคลาสสิก คือ ขึ้นอย่างง่ายๆ มีไวยากรณ์เพลงไม่ซับซ้อนและไม่เคร่งครัดตามกฏระเบียบแบบแผน มีมากหลายกระบวนแบบตามแนวคิดของศิลปินผู้สร้างสรรค์ ส่วนประกอบสำคัญของเพลงป็อปปูลาร์คือมีท่อนฮุก (Hook) ที่มีทำนองดึงดูดใจและสามารถจดจำได้ง่าย ท่อน catchy tune ซึ่งใช้ประโยคสั้นๆ ซ้ำๆ เพื่อกระตุ้นให้ผู้ฟังจดจำได้ จังหวะของเพลงป็อปปูลาร์มักเป็นจังหวะตกคงที่ ลักษณะจังหวะและกระบวนแบบของเพลงมีหลากหลายตามแหล่งกำเนิดเพลง อัตราความเร็วมักเป็นอัตราเร็วเร้าใจ ชวนให้ลุกกระโดโลดเต้นและที่สำคัญ คือ บทร้องมีสำนวนโวหารและสาระชวนฟังให้จดจำนำมาขับร้องตามเพราะรสทางวรรณศิลป์ครบถ้วน ทั้งรสรัก รสเศร้า รสกล้าหาญ รสชวนขัน รสโกรธขึ้ง เป็นต้น

ซึ่งในแต่ละยุคสมัยจะมีสไตล์ดนตรีที่ต่างกัน

1.      ยุค 1950 ร็อคแอลโรส์ ตัวอย่าง บทเพลง Jailhouse rock   ศิลปิน Elvis Presley

2.      ยุค 1960 มีนไอดอล ตัวอย่าง บทเพลง Don’t let me down สิลปิน The beatles

3.      ยุค 1970 ดิสโก้ ตัวอย่างเพลง Y.M.C.A ศิลปิน Village people

4.      ยุค 1980 ป๊อป ตัวอย่างเพลง Billie jean ศิลปิน Michael jackson

5.      ยุค 1990 อาร์แอนบี ตัวอย่างเพลง We Belong Together ศิลปิน Mariah carey

6.      2000 ผสมผสาน หลากหลาย สไตล์ ตัวอย่างเพลง You belong with me ศิลปิน Taylor swift

4. เพลงศาสนา

              เนื่องจากจุดเริ่มต้นของเพลงคลาสสิกเกิดจากนักบวชในศาสนาคริสต์เป็นผู้คิดค้นคว้าและสร้างสรรค์ขึ้นเพื่อใช้ในศาสนพิธีและสวดสรรเสริญพระศาสดา ซึ่งในแต่ละโบสถ์จะมีเนื้อเพลงที่มีความแตกต่างกันไป หลักๆ แบ่งได้ 2 หมวด คือ หมวดที่ใช้ในพิธีสวดและพิธีกรรมสักการบูชา และหมวดที่ใช้ในพิธีการอื่นๆ เช่น ใช้แสดงเป็นคอนเสิร์ตที่นำสาระจากคัมภีร์ไบเบิลมาแสดง เป็นต้น

ดนตรีกับการประยุกต์ใช้

 

หน่วยการเรียนรู้ที่ 6   ดนตรีสากลกับการประยุกต์ใช้

 

ดนตรี และเสียงเพลง มีอิทธิพลต่ออารมณ์ และความรู้สึกของคนเราเป็นอย่างยิ่ง เช่น ตั้งแต่เกิดมนุษย์จะได้ยินเสียงขับร้องเพลงกล่อมของแม่ เสียงเพลงจากของเล่น ถือว่าเป็นเสียงดนตรีที่มนุษย์ได้ยิน หรือการร้องเพลงขณะทำงานเพื่อคลายความเหน็ดเหนื่อยการเล่นดนตรีและร้องเพลงในเวลาว่าง จึงเห็นได้ว่าดนตรีมีส่วนช่วยทำให้มนุษย์เกิดความผ่อนคลายในยามเหนื่อยล้าหรือในขณะเกิดความเครียด
         การนำดนตรีสากลมาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันมีหลายด้าน ดังตัวอย่างต่อไปนี้
          1. ใช้เพื่อการผ่อนคลาย   

ดนตรีสร้างความเพลิดเพลินให้กับผู้ที่ได้รับฟัง สร้างบรรยากาศเป็นไปตามจังหวะและทำนองที่ผู้แต่งประสงค์จะให้เป็น  จึงนำเสียงเพลงบรรเลงหรือเพลงร้องในความเร็วปานกลางมาประกอบใช้ในกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น เปิดเพลงเบาๆในสำนักงาน  ห้างสรรพสินค้า โรงพยาบาล และร้านหนังสือเป็นต้น

          2. ใช้เพื่อความบันเทิง   

ดนตรีที่มีเสียงดัง  มีจังหวะที่ค่อนข้างเร็ว   จะช่วยกระตุ้นให้ผู้ฟังรู้สึกสดชื่น  กระฉับกระเฉง อยากเคลื่อนไหวร่างกาย  ดนตรีลักษณะนี้สร้างความบันเทิงให้กับผู้ฟังเป็นการส่วนตัว และเป็นหมู่คณะ ดนตรีทำให้ผู้ฟังเกิดอารมณ์ความรู้สึกต่างๆ เช่น เพลงช้า ทำให้เกิดอารมณ์เศร้า  เพลงจังหวะเร็วทำให้เกิดอารมณ์สนุกสนาน  ดังนั้นดนตรีทำให้เกิดพัฒนาการทางด้านอารมณ์ที่หลากหลาย

3. ใช้เพื่อพัฒนาสมาธิ 

 จังหวะของดนตรีที่มีแบบแผน  จะโน้มน้าวให็ผู้ฟังสนใจติดตามฟังอย่างต่อเนื่อง  เป็นการฝึกสมาธิในการฟังของผู้ฟังทุกระดับ ทุกวัยได้โดยไม่รู้ตัว  ดนตรีมีส่วนให้มนุษย์เกิดความผ่อนคลายสบายใจ  สมองปลอดโปร่ง เมื่อรู้สึกผ่อนคลายก็จะคิดสร้างสรรค์ผลงานขึ้น

4. ใช้เพื่อพัฒนาทักษะทางดนตรี 

ทักษะทางดนตรีเป็นทักษะที่ต้องหมั่นฝึกฝนอยู่เสมออย่างต่อเนื่อง  ทักษะดังกล่าวต้องอาศัยสมาธิในการควบคุมให้ร่างกายหลายๆส่วน เช่น ตา นิ้วมือ ซ้ายและขวา แขน เท้าและหู ทำงานไปพร้อมๆกันในเวลาและความเร็วที่กำหนดให้อย่างต่อเนื่อง โดยไม่เกิดการสะดุด ผู้ปฏิบัติได้จะต้องเป็นผู้ที่ได้รับการฝึกฝนมาดีแล้ว

            5. ใช้เพื่อการปลุกใจ   

ทำนองเพลงสามารถสร้างความรู้ และอารมณ์ให้แก่ผู้ฟังได้ หากใส่เนื้อร้องที่เน้นความต้องการที่จะสื่อเข้าไปอีก จึงทำให้เพลงมีจุดประสงค์ที่แตกต่างกันออกไปตามความต้องการของผู้แต่ง

 

 

6. ใช้เพื่อธุรกิจการดนตรี 

ความมีเสน่ห์ในตัวดนตรี และความสนใจในดนตรี ก่อให้เกิดผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในวงการนี้อย่างมากมาย สามารถรวมตัวกันเป็นธุรกิจที่สร้างผลประโยชน์อย่างมหาศาล สังเกตได้จากการรวมตัวกันเป็นค่ายเพลง ทั้งค่ายเพลงไทย ค่ายเพลงลูกทุ่ง ค่ายเพลงสากล การประชาสัมพันธ์นักร้องใหม่ การออกอัลบั้มใหม่ การผลิตสื่อดนตรีที่มีทั้งภาพและเสียงออกสู่ตลาดเพื่อตอบสนองผู้บริโภค ธุรกิจรายการเพลงตามสถานีวิทยุ  สถานีโทรทัศน์  การให้บริการเพลงรอสายผ่านโทรศัพท์เลื่อนที่ และการจัดแสดงคอนเสิร์ต เป็นต้น จึงจัดได้ว่าธุรกิจทางดนตรีสามารถสร้างรายได้ให้กับเจ้าของธุรกิจและตอบสนองให้ความสุขแก่ผู้ชมและผู้ฟัง

            7. ใช้เพื่อกิจกรรม และประเพณีในท้องถิ่นต่างๆ 

เพื่อให้กิจกรรม หรือประเพณีที่ถือปฏิบัติกันมามีความคึกคักสนุกสนาน จึงนำดนตรีเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรม หรือประเพณีต่างๆ

8. ใช้เพื่อประชาสัมพันธ์สินค้าหรือส่งเสริมการขาย 

เสียงดนตรีและเสียงเพลงเป็นที่สนใจ และชื่นชอบของคนโดยทั่วไป  คนส่วนใหญ่ชอบฟัง และดุการแสดง จึงนำการแสดงดนตรีไปใช้เพื่อดึงดูดความสนใจของลูกค้าในห้างสรรพสินค้า หรือส่วนแสดงสินค้าต่างๆ เช่นในการประชาสัมพันธ์การแสดงคอนเสิร์ต มีการนำดนตรีหรือบทเพลงของศิลปินมาเปิดพร้อมกับการพูดเชิญชวนให้ไปชมการแสดง การโฆษณาขายสินค้ามีการเปิดเพลงประกอบเพื่อดึงดูดความสนใจของผู้ซื้อ  ดังนั้น ดนตรีจึงมีส่วนเกี่ยวข้องกับการประชาสัมพันธ์เพื่อให้การแสดงหรืองานนั้นๆ น่าสนใจมากขึ้น

            9. ใช้เพื่อประกอบการออกกำลังกาย 

ด้วยคุณสมบัติของดนตรีที่มีจังหวะสม่ำเสมอ จึงนำเพลงในจังหวะที่เหมาะสมมาใช้ประกอบกับการออกกำลังกาย  ก่อให้เกิดผลดี ทำให้ผู้ออกกำลังกายเพลิดเพลินไปกับเสียงเพลงและจังหวะในเพลงนั้นๆ ทำให้ผู้ที่ออกกำลังกายสามารถออกกำลังกายได้นาน  ทำให้ร่างกายแข็งแรง  มีสุขภาพดี และเกิดความสนุกสนานไม่รู้เบื่อ เช่น การเต้นแอโรบิก  โยคะ  วิ่ง เป็นต้น

            10. ใช้เพื่อการบำบัด  

ดนตรีนอกจากช่วยเติมเต็ม ให้คนเป็นคนที่สมบูรณ์แล้ว  ดนตรียังมีส่วนในการซ่อมแซมผู้ที่มีความผิดปกติทางจิตใจ และร่างกายบางส่วนทำให้คนเหล่านั้นมีสมาธิดีขึ้น มีความเชื่อมั่นในตนเอง สามารถพัฒนาตนเองให้อยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างมีความสุข เรียกว่า ดนตรีบำบัด คือ การนำดนตรีมาประยุกต์ใช้ในการรักษาโรคต่างๆ ทั้งทางร่างกาย และจิตใจ เป็นการปรับสภาพสิ่งที่ผิดปกติให้เกิดความสมดุลและกลับมาสู่สภาพปกติ เช่น ถ้ามีอาการกล้ามเนื้อเกร็งตัว ก็นำดนตรีเข้ามาช่วยกระตุ้นให้กล้ามเนื้อคลายตัวและกลับมาสู่สภาพปกติ ถ้าเกิดโรคเครียดหรือวิตกกังวลก็นำดนตรีมาช่วยลดความตึงเครียด